Hasta yatağı ve oksijen konsantratörü kiralama: SGK öder mi?
SGK, evde uzun süreli oksijen tedavisi için oksijen konsantratörünün bedelini sağlık kurulu raporu ve arteriyel kan gazı şartlarıyla, Sağlık Uygulama Tebliğindeki tutar üzerinden karşılar; bu cihazlar Kurumca iade alınan malzemeler arasındadır. Hasta karyolası için SUT listelerinde ayrı bir ödeme kalemi bulunmazken havalı yatak uzman hekim raporuyla ödenir. Kira bedelinin ödenmesine ilişkin bir kalem SUT'ta yer almaz.
Bir yakının hastaneden eve taburcu olduğunda ya da evde bakıma geçtiğinde ilk günlerde en acil iki ihtiyaç çoğu zaman hasta yatağı ve oksijen cihazıdır. Bu süreçte iki soru aynı anda gelir: "SGK bunu karşılıyor mu?" ve "Rapor çıkana kadar ne yapacağız?" Bu yazıda Sağlık Uygulama Tebliğine (SUT) göre SGK'nın neyi, hangi şartla karşıladığını ve kiralama yaparken cihazda, serviste ve sözleşmede nelere bakman gerektiğini anlatıyoruz.
Bu yazı tıbbi tavsiye değildir; cihaz türü, akış hızı ve kullanım süresi her zaman hastanın doktoru tarafından belirlenmelidir.
SGK oksijen konsantratörünü karşılıyor mu?
Evet, SGK evde uzun süreli oksijen tedavisi için oksijen konsantratörünün bedelini, sağlık kurulu raporu ve arteriyel kan gazı şartları sağlandığında SUT'ta belirlenen tutar üzerinden karşılar. Cihazın piyasa fiyatı bu tutarın üzerindeyse aradaki farkı hasta öder.
SUT'ta öne çıkan şartlar şunlardır:
- Sağlık kurulu raporu: Kronik solunum yetmezliği tedavisinde uygulanacak oksijen sistemleri için göğüs hastalıkları, nöroloji, anesteziyoloji ve reanimasyon ya da yoğun bakım gibi belirlenen branşlardan uzmanların yer aldığı sağlık kurulu raporu gerekir. Çocuk hastalarda kurulda çocuk göğüs hastalıkları veya çocuk nöroloji uzmanlarından birinin bulunması aranır.
- Kan gazı tetkiki: Raporun ekinde arteriyel kan gazı tetkiki yer alır.
- Eşik değerler: Sabit oksijen sistemi için PaO2 değerinin 55 mmHg'nin altında veya oksijen satürasyonunun yüzde 88'in altında olması; kor pulmonale bulgusu varsa PaO2'nin 55-59 mmHg aralığında veya satürasyonun yüzde 89'un altında olması ile EKG'de "P pulmonale" bulgusu aranır.
- Cihaz kapasitesi: Bedelin karşılanması için en az 5 lt/dk kapasiteli bir oksijen konsantratörü temin edilmesi gerekir.
- Taşınabilir oksijen: İstirahatte eşik değerlerin üzerinde olup egzersizde satürasyonu düşen ve yatağa bağımlı olmayan hastalar için ayrı şartlar tanımlanmıştır.
- Kurumca iade: Oksijen sistemleri SUT'ta "Kurumca iade alınan tıbbi malzemeler" başlığı altında düzenlenir. Yani cihaz ihtiyaç kalmadığında Kuruma iade edilmesi gereken malzemeler arasındadır; teslim aldığın belgeleri ve iade koşullarını sakla.
Raporda tanı, cihaz türü, akış hızı ve günlük kullanım süresi gibi bilgilerin bulunması, ödeme sürecinde sorun yaşamamak için önemlidir. Konsantratörle birlikte raporda belirtilmesi koşuluyla oksijen tüpü de karşılanabilir.
SGK hasta yatağı ve havalı yatağı karşılıyor mu?
SUT tıbbi malzeme listelerinde motorlu ya da manuel hasta karyolası için ayrı bir ödeme kalemi bulunmazken, bası yarası riskine karşı kullanılan havalı yatak (SUT kodu OP1300) uzman hekim raporuyla ödeme kapsamındadır.
Havalı yatak için öne çıkan şartlar:
- Rapor: Fiziksel tıp ve rehabilitasyon, ortopedi ve travmatoloji, geriatri, nöroloji veya beyin ve sinir cerrahisi uzmanlarından birinin düzenlediği uzman hekim raporu gerekir.
- Yenileme süresi: Eczacı odasının yayımladığı ödeme koşulları listesine göre yenileme süresi beş yıldır.
- Tutar: Ödeme SUT'taki tutar üzerinden yapılır; seçtiğin yatağın fiyatı bu tutarı aşarsa farkı sen ödersin.
Hasta karyolası için SGK'dan ödeme beklemek yerine, ihtiyaç süresine göre kiralama ile satın almayı karşılaştırmak daha gerçekçi bir yaklaşımdır. Belediyelerin ve bazı vakıfların tıbbi cihaz destek programları olabilir; yaşadığın ilçenin belediyesine sormaya değer.
Kira bedeli için SGK'dan ödeme alınabilir mi?
SUT'taki ödeme kalemleri cihaz bedeli üzerinden tanımlanmıştır ve kira bedeli için ayrı bir kalem yer almaz; bu nedenle kiralık cihaz için ödediğin aylık bedeli SGK'dan geri almayı bekleme.
Kiralama yine de şu durumlarda mantıklı bir köprü çözümdür:
- Rapor süreci sürerken: Sağlık kurulu raporunun çıkması ve cihazın temini zaman alabilir. Hastanın bu dönemde cihaza ihtiyacı varsa kiralama hızlı bir çözümdür.
- Kısa süreli ihtiyaç: Ameliyat sonrası iyileşme ya da geçici yatağa bağımlılık gibi durumlarda satın almak gereksiz olabilir.
- Rapor şartları sağlanmıyorsa: Kan gazı değerleri eşiklerin üzerindeyse SGK ödemesi çıkmaz; doktor yine de cihaz öneriyorsa kiralama, satın almaya göre daha az sermaye bağlar.
- Cihazı denemek için: Motorlu yatak ya da taşınabilir konsantratör gibi ürünlerde, kalıcı alım öncesinde ev koşullarına uygunluğu görmek için.
Kiralama ile satın alma arasında karar verirken beklenen kullanım süresini tahmin edip kirala mı satın al mı hesaplayıcısıyla karşılaştırabilirsin.
Hasta yatağı kiralarken nelere dikkat edilmeli?
Hasta yatağı kiralarken hastanın hareket kabiliyetine uygun fonksiyonlar, güvenlik korkulukları, tekerlek frenleri, evin kapı ve oda ölçüleri ile teknik servis ve dezenfeksiyon koşulları belirleyicidir.
| Kontrol noktası | Neden önemli? | Sorulacak soru |
|---|---|---|
| Manuel mi motorlu mu | Bakım verenin yükünü ve hastanın bağımsızlığını belirler | Kaç motorlu, hangi pozisyonlar (sırt, ayak, yükseklik) ayarlanıyor? |
| Yükseklik ayarı | Bakım verenin bel sağlığı ve hastanın yataktan güvenli inişi | Yükseklik ayarı motorlu mu? |
| Korkuluklar | Düşme riskini azaltır | İki taraflı ve kilitli korkuluk var mı? |
| Tekerlek ve fren | Temizlik ve taşıma kolaylığı, sabitleme | Tüm tekerlekler kilitlenebiliyor mu? |
| Elektrik kesintisi | Motorlu yatak kesintide kalabilir | Akü ya da manuel acil indirme var mı? |
| Yatak (şilte) | Bası yarası riski | Şilte dahil mi, havalı yatakla uyumlu mu? |
| Ölçüler | Kurulum ve evde manevra | Demonte geliyor mu, kapıdan geçer mi? |
| Hijyen | Daha önce kullanılmış ekipman | Dezenfeksiyon yapıldığına dair belge veriliyor mu? |
| Servis | Arıza halinde bakım aksar | Arıza bildirildiğinde ne kadar sürede müdahale ediliyor? |
Güncel aylık kira aralıklarına hasta yatağı kiralama fiyatları sayfasından bakabilirsin.
Oksijen konsantratörü kiralarken nelere dikkat edilmeli?
Oksijen konsantratörü kiralarken cihazın akış kapasitesinin doktorun belirlediği değeri karşılaması, oksijen saflık alarmı, çalışma saati, bakım geçmişi ve kesintiye karşı yedek oksijen planı en önemli noktalardır.
- Akış kapasitesi: Cihaz, raporda ya da reçetede belirtilen akış hızını (lt/dk) rahatça karşılamalıdır. Kapasitesinin sınırında çalışan cihaz daha çabuk yıpranır.
- Saflık alarmı ve göstergesi: Oksijen saflığı düştüğünde uyaran bir alarm ya da gösterge olup olmadığını sor.
- Çalışma saati sayacı: Kiralık cihazlar daha önce kullanılmıştır. Sayaçtaki toplam çalışma saatini ve son bakım tarihini öğren.
- Kayıt: Cihazın Sağlık Bakanlığı Ürün Takip Sistemi (ÜTS) kaydı olup olmadığını sor.
- Sarf malzemeleri: Nazal kanül, maske, nemlendirici kap ve filtre kiralamaya dahil mi, ne sıklıkla değiştirilecek?
- Gürültü ve ısı: Cihaz yatak odasında çalışacaksa ses seviyesi uyku kalitesini etkiler. Havalandırma ızgaraları duvara ya da perdeye yakın olmamalıdır.
- Yedek oksijen: Elektrik kesintisinde konsantratör çalışmaz. Yedek tüp ya da taşınabilir cihaz seçeneğini önceden planla.
- Güvenlik: Oksijen yanmayı hızlandırır. Cihazı ve kanülü sigara, açık alev, ocak ve soba gibi ısı kaynaklarından uzak tut.
- Teknik destek: Gece ve hafta sonu ulaşılabilecek bir destek hattı olup olmadığını öğren.
Güncel aylık fiyat aralıkları için oksijen konsantratörü kiralama sayfasına bakabilirsin.
Cihazlar gelmeden önce oda nasıl hazırlanmalı?
Cihazlar gelmeden önce odada yatağın her iki yanından erişilebilecek bir alan açılmalı, prizlerin konumu kontrol edilmeli ve kabloların yürüyüş yolundan geçmemesi sağlanmalıdır. Hasta yatağının duvara tamamen dayanmaması, bakım verenin iki taraftan da hastaya ulaşabilmesini kolaylaştırır.
- Motorlu yatak ve konsantratör için ayrı prizler planla; uzatma kablosu ve çoklu prizle yüksek akım çeken cihazları aynı hatta toplama.
- Konsantratörü perde, mobilya ve duvardan biraz uzakta, havalandırması rahat bir yere koy.
- Oksijen hortumunun uzunluğunu ve takılma riskini kurulum ekibiyle birlikte kontrol et.
- Gece aydınlatması ve hastanın kolayca ulaşabileceği bir çağrı zili ya da telefon ayarla.
Kiralama sözleşmesinde hangi maddeler olmalı?
Kiralama sözleşmesinde cihazın marka-model ve seri numarası, kira süresi ve ödeme şekli, teslim ve kurulum, arıza halinde müdahale süresi, depozito ve iade koşulları yazılı olmalıdır.
- Cihazın marka, model ve seri numarası
- Kira başlangıç tarihi, asgari kira süresi ve erken iade koşulu
- Aylık bedel, depozito tutarı ve depozitonun iade şartları
- Teslimat, kurulum ve kullanım eğitiminin dahil olup olmadığı
- Arıza halinde değişim ya da onarım süresi
- Dezenfeksiyon ve periyodik bakım sorumluluğu
- Hasar halinde kimin neyi ödeyeceği
- Hastanın vefatı ya da hastaneye yatışı halinde sözleşmenin nasıl sonlanacağı
- İade sırasında cihazın kim tarafından, ne zaman alınacağı
Son madde sık atlanır ama önemlidir: Zor bir dönemde aylarca sürecek bir taahhüt altında kalmamak için erken fesih koşulunu baştan netleştirmek gerekir.
İlk hafta için pratik bir yol haritası
Taburculuk sonrası ilk hafta için en işe yarar sıra; doktordan cihaz önerisini yazılı almak, SGK sürecini başlatmak ve rapor çıkana kadar kısa süreli kiralama yapmaktır.
- Doktordan cihaz türü, akış hızı ve günlük kullanım süresini yazılı iste.
- Sağlık kurulu raporu sürecini hastaneyle birlikte başlat.
- Rapor çıkana kadar ihtiyaç duyulan ekipmanı kısa süreli kirala; asgari kira süresine dikkat et.
- Rapor çıktığında SGK ödemeli temin ile kiralamaya devam etmeyi karşılaştır.
- Hasta yatağı için ihtiyaç süresini doktorla birlikte tahmin et ve kiralama ile satın almayı buna göre seç.
Hareket kısıtlılığı devam edecekse tekerlekli sandalye kiralama seçenekleri de aynı dönemde gündeme gelebilir.
Bölgendeki güncel medikal ekipman kira bedellerini görmek için medikal ekipman kiralama sayfasına bak ya da ücretsiz fiyat teklifi iste.
Sıkça sorulan sorular
SGK oksijen konsantratörünün tamamını öder mi?
SGK, Sağlık Uygulama Tebliğinde belirlenen tutarı öder; cihazın piyasa fiyatı bu tutarı aşarsa farkı hasta karşılar. Ödeme için sağlık kurulu raporu ve kan gazı şartlarının sağlanması gerekir.
Hasta yatağı için SGK'dan ödeme alınır mı?
İncelediğimiz SUT tıbbi malzeme listelerinde motorlu ya da manuel hasta karyolası için ayrı bir ödeme kalemi bulunmuyor. Bası yarası riskine karşı kullanılan havalı yatak ise uzman hekim raporuyla ödeme kapsamındadır.
Kiraladığım oksijen cihazının kira bedelini SGK'dan geri alabilir miyim?
SUT'taki ödeme kalemleri cihaz bedeli üzerinden tanımlanmıştır ve kira bedeli için ayrı bir kalem yer almaz. Rapor sürecinin sürdüğü kısa dönemde kiralama yapıyorsan bu bedelin genellikle cepten çıkacağını hesaba kat; kesin bilgi için SGK il müdürlüğüne danış.
Oksijen konsantratörü için hangi rapor gerekir?
Kronik solunum yetmezliğinde uygulanacak oksijen sistemleri için göğüs hastalıkları gibi belirlenen branşlardan uzmanların yer aldığı sağlık kurulu raporu gerekir. Raporun ekinde arteriyel kan gazı tetkiki bulunur.
Kiralık oksijen konsantratörü kullanırken nelere dikkat etmeliyim?
Cihazı açık alevden, sigaradan ve ısı kaynaklarından uzak tut, havalandırma ızgaralarını kapatma ve filtreyi düzenli temizle. Akış ayarını yalnızca doktorun belirlediği değere göre yap ve elektrik kesintisine karşı yedek oksijen planı oluştur.
Kaynaklar
- Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu Kararı 2024/2 (SUT 3.3.6 Kurumca iade alınan tıbbi malzemeler, oksijen sistemleri)
- SGK - Sağlık Uygulama Tebliği değişikliği (evde uzun süreli oksijen tedavisi cihazları)
- İstanbul Eczacı Odası - Tıbbi malzeme ödenme koşulları (OP1300 havalı yatak, SUT EK-3/C-2)
Bu yazı Kiralama Fiyatları editörlüğü tarafından hazırlandı. Yasal ve resmî bilgiler yayın tarihinde kaynaklarından kontrol edildi; kişisel durumun için uzmana danışmanı öneririz. Bir hata görürsen bize yaz.


