Kasım 2026 güncel · Komisyonsuz, bağımsız fiyat rehberi Kira artış oranı: %31,23 →
Hukuk ve sözleşme

Kira artışında yasal sınır, 5 yıl kuralı ve tespit davası (2026)

Yazan: Kiralama Fiyatları Araştırma Ekibi Yayın: 9 dk okuma
Kira artışında yasal sınır, 5 yıl kuralı ve tespit davası (2026)
Kısa cevap

Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen kira dönemindeki artış, bir önceki kira yılının TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez (TBK m. 344). Yeni kira, mevcut kiranın bu oranla çarpılıp eklenmesiyle bulunur. Konutlardaki geçici %25 sınırı 1 Temmuz 2024'te sona erdi. Beş yılı dolduran sözleşmelerde ise hâkim, emsal kiraları da dikkate alarak kirayı yeniden belirleyebilir.

Kira sözleşmesinin yenileme tarihi yaklaştığında iki taraf da aynı soruyu sorar: Kiraya en fazla ne kadar zam yapılabilir? Cevap Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesinde ve TÜİK'in her ay açıkladığı enflasyon verisinde saklı. Bu yazıda oranın nereden geldiğini, hesabın nasıl yapıldığını ve anlaşma olmazsa hangi yolların açık olduğunu sırayla anlatıyoruz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki uyuşmazlık yaşıyorsan bir avukata danışman en doğrusu.

Kira artışında yasal üst sınır nedir?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında yasal üst sınır, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır. TBK 344'ün birinci fıkrası, tarafların yenilenen kira dönemi için yaptığı artış anlaşmasının bu oranı geçmemek koşuluyla geçerli olduğunu söyler. Kural bir yıldan uzun süreli sözleşmelerde de uygulanır.

Bunun pratikteki anlamı şudur:

  • Sözleşmede "her yıl %X artış yapılır" yazıyorsa ve X, TÜFE ortalamasından yüksekse, aşan kısım uygulanmaz.
  • Sözleşmede TÜFE'den düşük bir oran yazıyorsa, o düşük oran geçerlidir.
  • Sözleşmede hiçbir artış maddesi yoksa, ev sahibi kendiliğinden artış yapamaz; anlaşma sağlanamazsa hâkimin belirlemesi gerekir (TBK 344/2).

TBK 343 ayrıca kira sözleşmelerinde, kira bedelinin belirlenmesi dışında kiracı aleyhine değişiklik yapılamayacağını düzenler. Yani artış kuralı, sözleşmeye konacak bir maddeyle kiracı aleyhine genişletilemez.

%25 sınırı hâlâ geçerli mi?

Hayır, konut kiralarındaki %25 sınırı 1 Temmuz 2024'te sona erdi. Bu sınır TBK'ya eklenen iki geçici maddeyle getirilmişti: Geçici madde 1, 11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2023; geçici madde 2 ise 2 Temmuz 2023 ile 1 Temmuz 2024 arasında yenilenen konut kira dönemlerini kapsıyordu. 2 Temmuz 2024 ve sonrasında yenilenen dönemlerde yeniden tek tavan, TÜFE on iki aylık ortalama değişim oranıdır.

Hâlâ "%25 kuralı" diye bilinen bir sınırla karşılaşırsan, sözleşmenin yenileme tarihine bak. 2026'da yenilenen bir konut sözleşmesi için bu sınırın uygulanacağı bir dönem kalmadı.

TÜFE 12 aylık ortalama oranı nereden bulunur?

Oran, TÜİK'in her ay yayımladığı Tüketici Fiyat Endeksi bülteninde "on iki aylık ortalamalara göre değişim" satırında yer alır. Bültende birkaç farklı enflasyon oranı bulunur ve kira hesabında en sık yapılan hata yanlış satırı kullanmaktır.

Bültendeki oranNe anlatır?Kira artışında kullanılır mı?
Aylık değişimBir önceki aya göre fiyat değişimiHayır
Yıllık değişimAynı ayın bir önceki yıla göre değişimiHayır
Bir önceki yılın aralık ayına göre değişimYıl başından bugüne değişimHayır
On iki aylık ortalamalara göre değişimSon 12 ayın ortalamasının önceki 12 ayın ortalamasına göre değişimiEvet (TBK 344)

Hangi ayın verisinin kullanılacağı konusunda yerleşik uygulama şöyledir: Kira dönemi hangi ayda yenileniyorsa, o tarihte açıklanmış olan en son on iki aylık ortalama oranı esas alınır. Örneğin sözleşmen her yıl eylül ayında yenileniyorsa, genellikle ağustos ayı verisi kullanılır. Ayın ilk günlerinde yenilenen sözleşmelerde verinin açıklanma tarihine göre bir önceki ayın oranı devreye girebilir; tereddüt varsa taraflar hangi ayı esas aldıklarını yazılı olarak teyit etmelidir.

Güncel oranla hesap yapmak için kira artış hesaplayıcımızı kullanabilirsin.

Yeni kira adım adım nasıl hesaplanır?

Yeni kira, mevcut kiranın TÜFE on iki aylık ortalama oranı kadar artırılmasıyla hesaplanır: Yeni kira = Mevcut kira × (1 + oran / 100).

Adımlar:

  1. Sözleşmenin yenileme tarihini (kira yılının başladığı günü) belirle.
  2. Bu tarihte açıklanmış en güncel TÜİK bülteninden "on iki aylık ortalamalara göre değişim" oranını al.
  3. Sözleşmedeki artış maddesine bak. Yazan oran TÜFE ortalamasından düşükse onu, yüksekse TÜFE ortalamasını kullan.
  4. Mevcut kirayı (1 + oran/100) ile çarp.
  5. Aidat ve kullanma giderleri gibi kalemleri bu hesaba katma; artış kuralı kira bedeli içindir.

Varsayımsal bir örnek: Mevcut kira 1.000 birim, sözleşmede "%40 artış" yazıyor, açıklanan on iki aylık ortalama oran ise %30 olsun. Sözleşmedeki oran tavanı aştığı için %30 uygulanır ve yeni kira 1.000 × 1,30 = 1.300 birim olur. Sözleşmede "%20 artış" yazsaydı, tavanın altında kaldığı için %20 uygulanır ve yeni kira 1.200 birim olurdu.

Kendi şehrindeki kira seviyesini merak ediyorsan 2+1 daire kiraları sayfasından bölgesel ortalamalara bakabilirsin.

Beş yıl kuralı nedir, ev sahibi ne zaman TÜFE'nin üzerinde artış isteyebilir?

Beş yıldan uzun süreli ya da beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde, ve sonraki her beş yılın sonunda, kira bedeli hâkim tarafından yeniden belirlenebilir (TBK 344/3). Bu durumda hâkim yalnızca TÜFE oranına değil, kiralananın durumuna ve emsal kira bedellerine de bakarak hakkaniyete uygun bir kira belirler.

Bu fıkranın önemli noktaları:

  • Taraflar arasında bir artış anlaşması olup olmaması bu hakkı ortadan kaldırmaz.
  • Belirleme, mahkeme kararıyla olur; ev sahibi tek taraflı olarak "emsal kiraya çekiyorum" diyemez.
  • Bu şekilde belirlenen kira, sonraki yıllarda yine TÜFE kuralına göre artırılır.

Uygulamada kira piyasası enflasyondan hızlı yükseldiğinde, beş yılını dolduran sözleşmelerde ev sahipleri bu yola başvurur. Kiracı açısından bu, beşinci yıldan sonra kiranın bir defaya mahsus emsallere yaklaşabileceği anlamına gelir.

Kira tespit davası ne zaman ve nasıl açılır?

Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir, ama kararın hangi tarihten itibaren geçerli olacağı davanın açıldığı zamana bağlıdır (TBK 345).

DurumMahkemenin belirlediği kira ne zamandan geçerli olur?
Dava, yeni kira döneminin başlangıcından en geç 30 gün önce açıldıysaYeni dönemin başından itibaren
Ev sahibi bu 30 günlük süre içinde kiracıya yazılı artış bildirimi yaptı ve davayı yeni dönemin sonuna kadar açtıysaYeni dönemin başından itibaren
Sözleşmede yeni dönemde artış yapılacağına dair hüküm var ve dava yeni dönemin sonuna kadar açıldıysaYeni dönemin başından itibaren
Yukarıdakilerin hiçbiri yoksaDavadan sonraki kira döneminden itibaren

Ev sahibiysen pratik ders şu: Beş yıllık süre dolarken artış talebini yenileme tarihinden en az 30 gün önce yazılı bildirmek, kararın gecikmesinden doğacak kaybı önler.

Arabuluculuk şartı

Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m. 18/B). Kira tespiti, uyarlama ve tahliye gibi uyuşmazlıklar bu kapsamdadır; tek istisna, İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümlerdir. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa dava açmaya gerek kalmaz; anlaşılamazsa son tutanakla dava açılır.

Kiracı ve ev sahibi yenileme öncesi neleri kontrol etmeli?

Yenileme tarihinden önce iki tarafın da kısa bir kontrol yapması çoğu tartışmayı baştan önler.

Kiracı için:

  • Sözleşmedeki artış maddesini oku; yazan oran TÜFE ortalamasını aşıyor mu?
  • Yenileme tarihini ve o tarihte açıklanmış son TÜİK verisini not et.
  • Artışı yalnızca kira bedeline uygula; aidatı ayrı tut.
  • Ödemeyi banka üzerinden, açıklamaya "ay/yıl kira bedeli" yazarak yap.
  • Sözleşme beşinci yılını dolduruyorsa emsal kira talebi gelebileceğini hesaba kat.

Ev sahibi için:

  • Artış talebini yazılı ve yenileme tarihinden önce ilet.
  • Kullandığın oranın hangi aya ait olduğunu belirt.
  • Beş yıllık süre doluyorsa tespit için 30 günlük bildirim süresini kaçırma.
  • Dava düşünüyorsan önce arabuluculuğa başvurman gerektiğini unutma.

Ev sahibi kirayı artırmak için kiracıyı çıkarabilir mi?

Hayır, ev sahibi yalnızca sözleşme süresi bitti diye kiracıyı çıkaramaz. TBK 347'ye göre konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, süre bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır. Ev sahibi, sebep göstermeden sözleşmeyi ancak on yıllık uzama süresinin sonunda, her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sona erdirebilir.

Bunun dışında tahliye; ihtiyaç, yeniden inşa, yazılı tahliye taahhüdü veya iki haklı ihtar gibi kanunda sayılan sebeplere dayanmak zorundadır. Bu sebepleri ve sözleşmeye yazılması gereken diğer maddeleri kiralık ev sözleşmesinde olması gerekenler yazımızda ayrıntılı anlattık.

Döviz cinsinden kirada artış nasıl yapılır?

Kira yabancı para olarak belirlenmişse, beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamaz (TBK 344/4). Bu kural, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak şartıyla uygulanır; aşırı ifa güçlüğünü düzenleyen TBK 138 de saklıdır. Beş yıldan sonra hâkim, döviz kurundaki değişimi de dikkate alarak üçüncü fıkradaki ölçütlerle kirayı belirler.

Özet: Hangi durumda hangi kural geçerli?

DurumUygulanan kural
Sözleşmede TÜFE'nin altında oran varSözleşmedeki oran
Sözleşmede TÜFE'nin üstünde oran varTÜFE 12 aylık ortalama değişim oranı
Sözleşmede artış maddesi yok, anlaşma yokHâkim, TÜFE sınırı içinde hakkaniyete göre belirler
Sözleşme beş yılı doldurduHâkim; TÜFE, kiralananın durumu ve emsallere göre belirler
Kira döviz cinsindenİlk beş yıl değişiklik yok (TBK 138 saklı)

Bölgendeki güncel ev kiralarını görmek için konut kiraları sayfasına bak ya da ücretsiz fiyat teklifi iste.

Sıkça sorulan sorular

2026'da kira artışında %25 sınırı var mı?

Hayır. Konut kiralarındaki %25 sınırı TBK'nın geçici maddeleriyle 1 Temmuz 2024'e kadar uygulandı. Bu tarihten sonra yenilenen dönemlerde tavan, TÜFE'nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır.

Kira artışında hangi ayın TÜFE oranı kullanılır?

Uygulamada yenileme tarihinde açıklanmış en son veri kullanılır; bu genellikle yenileme ayından bir önceki ayın verisidir. Kanun 'bir önceki kira yılı' dediği için yıllık değil, on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı esas alınır.

Ev sahibi sözleşmede yazan orandan fazla artış isteyebilir mi?

Sözleşmede TÜFE'nin üzerinde bir oran yazsa bile, TÜFE'yi aşan kısım geçersizdir. Ev sahibi en fazla TÜFE on iki aylık ortalama değişim oranı kadar artış isteyebilir; daha fazlası ancak beş yıl sonra açılacak tespit davasıyla mümkündür.

Kiracı TÜFE oranından daha düşük bir artış yapabilir mi?

Taraflar daha düşük bir oranda anlaşabilir; TÜFE bir tavandır, zorunlu artış değildir. Anlaşma yoksa ve ev sahibi dava açarsa, hâkim kiralananın durumuna göre TÜFE sınırı içinde hakkaniyete uygun bir bedel belirler.

Kira tespit davası açmadan önce arabulucuya gitmek gerekir mi?

Evet. 6325 sayılı Kanun'un 18/B maddesine göre kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Başvuru yapılmadan açılan dava usulden reddedilir.

Kira dövizle belirlenmişse artış nasıl yapılır?

TBK 344'ün son fıkrasına göre yabancı para ile belirlenen kirada beş yıl geçmedikçe kira bedeli değiştirilemez; aşırı ifa güçlüğü hükmü (TBK 138) saklıdır. Beş yıldan sonra döviz kurundaki değişim de dikkate alınarak hâkim tarafından yeniden belirlenir.

Kaynaklar

  1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m. 343, 344, 345, 347, geçici m. 1-2) - Mevzuat Bilgi Sistemi
  2. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (m. 18/B) - Mevzuat Bilgi Sistemi
  3. TÜİK Veri Portalı - Enflasyon ve Fiyat (TÜFE bültenleri)
Kiralama Fiyatları Araştırma Ekibi

Bu yazı Kiralama Fiyatları editörlüğü tarafından hazırlandı. Yasal ve resmî bilgiler yayın tarihinde kaynaklarından kontrol edildi; kişisel durumun için uzmana danışmanı öneririz. Bir hata görürsen bize yaz.

Bunları da okuyabilirsin